Hoe kan je Marijn Heemskerk ons prostitutiebeleid uitleggen?

De Correspondent heeft een stuk over Nederlands sekswerkbeleid geplaatst. Het is niet zo goed, zeker als je bedenkt dat de schrijver een jurist zou moeten zijn. Er zitten nogal wat feitelijke foutjes in, ze lijkt veel niet te snappen of weten en de definitie van normaal blijft erg vaag.

Gelukkig zijn hoeren keibehulpzaam. Hier, speciaal voor Marijn Heemskerk, een sekswerkbeleid 101. Opdat haar volgende stukken beter moge worden.

Is prostitutie een normaal beroep in Nederland?

Sekswerk wordt volgens de Nederlandse wet niet behandeld zoals ander werk.

(Als sekswerk gewoon onder arbeidsregelgeving valt, noemen we dat decriminalisatie. Dat vind je bijvoorbeeld in Nieuw Zeeland en in New South Wales, een provincie in Australië.)

Maar waarom staan hier dan overal vrouwen achter het raam?

In Nederland is sekswerk niet gedecriminaliseerd, maar gelegaliseerd. Dat houdt in dat een overheid zeer specifieke wetten maakt die sekswerk reguleren. Raambedrijven zijn onderdeel van dit legale framework.

Sinds 2000 mag je alleen legaal werken met een vergunning, of bij een bedrijf met een vergunning. Maar sinds de invoering van dat systeem zijn er erg veel bedrijven verdwenen en komen er amper nieuwe bedrijven bij. Gemeentes maken het vaak erg moeilijk om een vergunning te krijgen, meer dan een kwart weigert sowieso.

Dat betekent dat er geen vrije markt is in de seksbranche, wat niet gunstig is voor de arbeidsomstandigheden in legaal sekswerk. Daarom kiezen steeds meer sekswerkers ervoor om zonder vergunning te werken (ongeveer een derde, volgens Justitie). De Wet Regulering Prostitutie, die waarschijnlijk binnenkort wordt aangenomen, gaat deze onvergunde prostituees voor het eerst in de geschiedenis van Nederland strafbaar stellen.

Maar hoe zat het dan voor 2000?

Zelf prostituee zijn is nog nooit illegaal geweest in Nederland. Dus prostituees konden doen wat ze wilden. Behalve dan dat hun business partners/locatieverhuurders/werknemers wel illegaal bezig waren. Veel bordelen, raambedrijven en escortbureaus werden echter gedoogd.

Maar komt prostitutie dan niet terecht in een heel schimmig gebied tussen criminaliteit en legaliteit?

De legale situatie was vrij helder, maar het zorgt er wel voor dat iedereen die met sekswerkers samenwerkt ineens een crimineel is. Dat zorgt ervoor dat brave burgers niet met sekswerkers willen samenwerken en dat maakt sekswerkers kwetsbaar.

Je ziet dat nu ook met migranten die sekswerk willen doen. Omdat het illegaal is om migranten te helpen met sekswerk (dat is altijd mensenhandel voor de wet), zijn er maar weinig mensen die dat risico willen nemen. Dat betekent in de praktijk dat als je migrant bent en nog niemand kent in Nederland, je afhankelijk bent van business partners die belachelijk veel geld kunnen vragen. (En als je aangifte doet van financiele uitbuiting, gaat het OM achter ze aan voor mensenhandel. Da’s nogal heftig. Oh, en vaak willen ze je pas helpen als je stopt met het werk dat je dus juist *wilde* doen, want anders kunnen ze niet aantonen dat je mensenhandelslachtoffer bent. Wat je dus eigenlijk niet bent. Maar dus wel voor de wet. Pff.)

Waarom een normaal beroep? Waarom niet verbieden?

Het blijft onduidelijk wat je bedoelt met normaal. Je bent een jurist, dus ik blijf ervan uitgaan dat we het hebben over de wet.

Sekswerk wordt dus niet behandeld als ander werk door onze overheid. Maar waarom zou je het willen verbieden? Als twee volwassen instemmen met het hebben van seks, dan is het legaal. Mensen betalen voor diensten is legaal. Waarom doen we dan moeilijk over de combi?

Overigens is het verbieden van sekswerk een mensenrechtenschending. We hebben namelijk het recht om zelf ons werk te kiezen. Dit is een van de redenen waarom de Verenigde Naties, de Human Rights Watch en Amnesty International voorstander zijn van volledige decriminalisatie van sekswerk.

De VN, de HRW, Amnesty, maar ook de World Health Organisation en de Global Alliance Against Trafficking in Women zijn trouwens allemaal tegen een verbod op prostitutie. Niet alleen vanwege die nifty mensenrechten, maar ook omdat uit uitgebreid onderzoekt blijkt dat een verbod op prostitutie er niet voor zorgt dat er minder prostitutie is. In landen waar sekswerk is verboden, zijn er nog steeds sekswerkers. Ze ervaren alleen veel meer geweld, zijn veel ongezonder en vaker slachtoffer van uitbuiting.

Het criminaliseren van prostitutie wordt eigenlijk vooral aangemoedigd door mensen die prostitutie immoreel vinden, zoals conservatieve christenen en sommige feministen.

En hoe dacht die wetgever er dan een normaal beroep van te maken?

Marijn, op deze vraag antwoordde je zelf “Het systeem werd: alles om vrijwillige en meerderjarige prostitutie heen mag.” Dat klopt dus niet. Echt heel erg niet.

Als we sekswerk willen behandelen als ander werk, moeten we misschien beginnen met het juridisch te gaan behandelen als ander werk.

Dat lost het probleem van stigma niet op – je ziet nu dus bijvoorbeeld dat gemeentes prostituees weigeren, dat politie prostituees lastigvalt, dat mensen sociaal worden uitgesloten, geen huis, bank en verzekering kunnen vinden, etc. Gelukkig beginnen sekswerkers steeds meer op te komen voor hun burgerrechten. Een van de uitdagingen ligt in beeldvorming door media. Ongeinformeerde en naieve journalisten richten veel schade aan. Be better than them, Marijn.

(Usual blog disclaimer: dit is een eerste versie, in een keer opgeschreven en gepubliceerd. Vergeef me de spelfouten en vul vooral aan in de comments als ik iets ben vergeten.)

Edit: iemand wees me op een belangrijke fout. Prostitutie is nooit eerder op landelijk niveau strafbaar gesteld, wel vanuit lokale authoriteiten. Jullie wijzen me ook op spelfouten, maar die blijven dus lekker staan. Cuz it my blog and I’ll slack if I want to.

 

 

Advertenties

4 thoughts on “Hoe kan je Marijn Heemskerk ons prostitutiebeleid uitleggen?

  1. Ha Hella, dank voor deze toelichting. Ik bedoelde het verschil tussen decriminalisering en legalisering duidelijk te maken door achter de zin die jij citeert, te schrijven: “Je moet je alleen wel aan de regels van de gemeente houden. In de meeste gemeentes betekent dat: een vergunning.” Ik zou heel graag een keer met je praten over hoe jij je werk ervaart. Waar loop je tegen aan in termen als stigma, de manier waarop het beleid is vorm gegeven? Hoe denk jij dat sekswerk wettelijk gezien moet worden geregeld? Mocht je daarvoor open staan, dan hoor ik dan graag op marijn@decorrespondent.nl. Groet, Marijn

  2. Ha Hella, dank voor deze toelichting. Ik bedoelde het verschil tussen decriminalisering en legalisering duidelijk te maken door achter de zin die jij citeert, te schrijven: “Je moet je alleen wel aan de regels van de gemeente houden. In de meeste gemeentes betekent dat: een vergunning.” Ik zou heel graag een keer met je praten over hoe jij je werk ervaart. Waar loop je tegen aan in termen als stigma, de manier waarop het beleid is vorm gegeven? Hoe denk jij dat sekswerk wettelijk moet worden geregeld? Mocht je daarvoor open staan, dan hoor ik dan graag op marijn@decorrespondent.nl. Groet, Marijn

  3. Ik zal maar eens reageren. Feitelijk is er in Nederland geen sprake van legale prostitutie, maar gereguleerde prostitutie. Hoe men er dus bij is gekomen om het ‘legaliseren’ blijft gissen. Immers was prostitutie voor 2000 ook al legaal. Sterker nog, prostitutie is door de Fransen in ons land in 1809 weer legaal gemaakt door het uit het strafrecht te halen.

    Wat is er dan wel gebeurd in 2000? Prostitutie was immers al bijna 200 jaar legaal, dus je kunt niet spreken van legaliseren. Er waren eigenlijk geen regels voor prostitutie, louter voor alles daar omheen, zoals pooiers en bordelen, dat was allemaal verboden, prostitutie zelf niet.
    Feitelijk zijn er 2 dingen gebeurd in 2000. Men heeft het bordeelverbod opgeheven, waardoor bordelen niet meer illegaal waren. Tegelijkertijd heeft men echter de gehele branche (dus zowel prostitutie op zich als de bordelen) onderworpen aan ‘regulering’.

    Nu zul je je afvragen, wat is het verschil? Nou, de voorzitter van de VNG wist heel goed het verschil uit te leggen tussen legalisering (het compleet vrijgeven), of reguleren (toezien onder strenge controle bijv. in de vorm van een vergunningsstelsel) toen zij met het plan kwamen om de wietteelt te reguleren. De vorm zoals die nu van toepassing is in de prostitutie in Nederland, werd door de voorzitter van de VNG expliciet niet omschreven als legaliseren, maar reguleren. Immers gaat het om een gemeentelijk vergunningsstelsel, zo is het voorstel voor de wietteelt, alsmede het nu al het geval is in de prostitutie branche.

    Wat betekent dit? Dit betekent dat prostitutie voorheen gewoon altijd mocht. Alleen de werkplekken (bordelen) mochten officieel niet bestaan, maar werden in de meeste gevallen gedoogd. Vanaf 2000 mag prostitutie eigenlijk niet meer, tenzij onder streng toezicht van de gemeente, je daarvoor een vergunning krijgt.

    Doordat er sprake is van regulering, en niet legalisering, heeft de prostitutie branche zich nooit kunnen ontwikkelen tot ‘normaal’ beroep. Immers gelden er andere regels voor prostitutie dan voor ieder ander ‘normaal’ beroep, dus kun je ook niet verwachten dat het zich hetzelfde ontwikkeld als iets waar andere (ruimere) regels voor gelden.

    Bovendien zijn er nog een paar uitzonderingen van toepassing op de prostitutie. Zo is, zoals terecht hier aangehaald, het vervoeren van een prostituee de grens over, strafbaar volgens de wet, ook als er geen sprake is van dwang of uitbuiting. Vreemd, want de VN rekent dit niet tot mensenhandel als er geen sprake is van dwang of uitbuiting. Nog vreemder, omdat je bij ieder ander beroep je wel een persoon over de grens mag vervoeren, behalve bij prostitutie.

    Daarnaast kun je je afvragen hoe men een normaal beroep kan uitvoeren, als de overheid continu bezig is dit beroep verder in te perken. Denk aan het sluiten van werkplekken voor prostituees. 40% van de prostitutiebedrijven is inmiddels gesloten sinds 2000, echt legaal is het dus niet, immers is het 40% minder legaal dan voorheen. Daarnaast is de overheid vooral bezig de rechten van prostituees in te perken. Ben je onder de 21 in veel steden in Nederland, dan mag je ieder ander beroep doen, behalve prostitutie!

    Je kunt een beroep vrij moeilijk normaal maken, als je het niet als normaal behandeld, en continu uitzondering creëert. Iets normaal vinden, begint bij het normaal behandelen, maar het is de overheid zelf die altijd een uitzonderingssituatie creëert voor prostitutie, waardoor het zich niet als normaal beroep kan ontwikkelen.

    Dan de vraag, waarom er zoveel vrouwen achter het raam staan? Wat een lieve, naïeve vraag. Want feit is dat er helemaal niet zo veel vrouwen achter de ramen staan. Dit is alleen hetgeen jij ziet, en daarom denk je dat. Maar de meeste prostituees werken niet achter de ramen, die werken in de escort, in een club, thuis of elders. Maar die zie je dus niet, en de raamprostituees zie je wel. Maar dat je iets niet ziet, betekent niet dat het niet bestaat.

    Bovendien is het antwoord vrij simpel. Deze dames wil autonomy en legaliteit. Als ze elders in de legale prostitutie werken, zijn ze vrijwel altijd verplicht een aanzienlijk deel van hun inkomsten af te staan aan de bordeelhouder. Een andere optie is thuis werken, dan werk je voor jezelf en hoef je met niemand je geld te delen, maar dat mag veelal niet, of je krijgt er haast niet een vergunning voor.
    Wat dus overblijft is raamprostitutie. Het is legaal, in tegenstelling tot vele andere illegale opties waarbij je zelfstandig kunt werken. En, je werkt dus zelfstandig, dus je hoef je geld niet te delen met je werkgever/bordeelhouder. Je betaalt dus je huur, en alles wat je verder zelf verdient is voor jezelf, dat is beter dan de helft of meer van je geld afstaan aan je werkgever.

    Maar bovenal zou ik me afvragen waarom het normaal vinden van een beroep gekoppeld wordt aan de vraag of we het toe moeten staan? Er zijn veel beroepen die je niet als ‘normaal’ zou kunnen bestempelen. Oorlogscorrespondent bijvoorbeeld vind ik bepaald geen normaal beroep, het is een uitzonderlijk beroep te noemen zelfs, zeer gevaarlijk en risicovol. Toch stelt niemand zich de vraag of we het toe moeten staan, omdat het niet normaal of doorsnee is.
    Bovendien, wie bepaalt wat normaal is? Wat voor de één heel normaal is, is voor de ander helemaal niet normaal. Normaal is een morele meetlat, die voor iedereen anders is. Wellicht is prostitutie dus allang een normaal beroep, alleen zijn er anderen die dat anders zien, zoals Marijn. Wellicht zegt de vraag dus meer over iemand dan het antwoord. Dus Marijn, waarom vind jij prostitutie geen normaal beroep?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s