Rant over de Wrp en de NRM

Ik ben kapot van het besluit van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel om stelling te nemen tegen de (gedeeltelijke) decriminalisatie van zzp’ers die sekswerk doen in de Wrp.

Ik ben geen fan van de Wet regulering prostitutie – de eisen aan faciliteerders zoals escortbureaus en bordelen zijn extreem, het eist indirecte criminalisatie van sekswerkers onder de 21 wtf – maar ik geloof ook dat de Wrp onze branche fundamenteel beter gaat maken. Oorspronkelijk stelde het zelfstandige sekswerkers strafbaar. Dit is veranderd. De Wrp maakt het nu mogelijk voor zelfstandige sekswerkers om hun eigen bedrijf te beginnen zonder een vergunning. Een vergunning krijg je in de praktijk namelijk nooit –  gemeenten willen immers geen hoeren binnen hun grenzen. Thank you, stigma.

Let op: voor de meeste prostituees, die vrouwen die we allemaal zo kwetsbaar vinden, is het nu dus niet mogelijk om volledig legaal hun eigen bedrijf te hebben. De Wrp maakt dat echter wel mogelijk, voor iedereen die ervoor kiest om zelfstandig sekswerk te doen. Dat maakt het leven van de ruwweg 7000-8000 zelfstandige sekswerkers (WODC, 2015), die nu meestal zonder vergunning moeten werken, zoveel beter.

Het betekent bijvoorbeeld dat je naar de politie kan als je geweld of uitbuiting of mensenhandel meemaakt. Nu zijn politie en gemeente je controleurs – als zij je betrappen, of als ze denken dat je een ‘mogelijk slachtoffer’ bent, heb je kans je inkomen kwijt te raken of hoge boetes te moeten betalen. Mensen die juist wel geweld of uitbuiting meemaken, krijgen vaak slechte hulp. Bij PROUD hoorde ik laatst over een €10.000+ dwangsom voor thuis, zelfstandig werken. Hoe bestrijdt dat mensenhandel? Ook raken sekswerkers hun huis kwijt door discriminatie van hun huisbaas of direct van de gemeente, zonder aanleiding.

Het risico op deze extreme mogelijke consequenties van interactie met oa politie en gemeente zorgen ervoor dat sekswerkers de overheid zoveel mogelijk moeten mijden voor hun eigen welzijn en veiligheid. Als ik vanavond verkracht word, doe ik geen aangifte. Zelfde voor arbeidsuitbuiting. Ik weet wel beter.

Ik hoop dat sekswerk in Nederland ooit volledig wordt gedecriminaliseerd. Dan krijgen we eindelijk dezelfde toegang als andere werkenden tot dezelfde basic mensenrechten (veiligheid, gezondheid, privacy) en Nederlandse regelgeving tot arbeid (je weet wel, die rechten die basically everyone else heeft hier).

De Wrp is naar, maar het zorgt er wel voor dat de staat, mijn overheid, me sowieso moet steunen als ik aangifte doe van geweld, uitbuiting of mensenhandel. Dat de Nationaal Rapporteur, Corinne Dettmeijer, dan een persbericht publiceert waarin ze wat betekenisloze cijfers rondstrooit die misleidend suggereren dat de Wrp in dit opzicht faalt, vind ik echt onverantwoord.

Dettmeijer, in lijn met het Openbaar Ministerie, het Ministerie van V&J en wat politielui en gemeenten, hamert op ‘zichtbaarheid’ van prostituees. Wat dit precies inhoudt, naast zoveel mogelijk toegang tot privégegevens van sekswerkers, is onduidelijk. Welke resultaten het moet opleveren is ook niet helder. Haar eigen onderzoek wijst op geen enkele manier uit dat decriminalisatie de aanpak van mensenhandel tegenwerkt. In tegendeel, er is een steeds duidelijkere consensus dat volledige decriminalisatie werkt – de WHO, UNFPA, de Global Alliance Against Trafficking in Women, La Strada, zelfs de werkgroep arbeid bij Unwomen is voor decriminalisatie van sekswerk.

Dettmeijers rapport heeft een rare paragraaf waarin ze Amnesty International’s policy wegzet als zwakjes. Amnesty zegt zelf echter bijzonder expliciet en duidelijk: “[AI] calls for the decriminalization of sex work based on the evidence that criminalization makes sex workers less safe, by preventing them from securing police protections and by providing impunity to absusers.”

Voor beleidsmakers en –beinvloeders is sekswerk volgens mij vaak een soort interessante juridische puzzel. Het blijft heel theoretisch, ze speculeren over mogelijke positieve effecten van beleid zonder enig bewijs.

Voor mij is sekswerkbeleid niet theoretisch. Deze beslissingen gaan ook over mijn leven, ik kan je prima uitleggen wat er met me gebeurt in het huidige legale stelsel en wat wel en niet werkt aan de Wrp. Dit gaat over mijn broodwinning en mijn burgerrechten, iets wat media en politiek maar niet lijken te begrijpen. We zijn right here. We weten wat we nodig hebben. We hebben het onderzoek en, verdorie, onze eigen levens en behoeften als bewijs.

Ik ben bang dat Eerste Kamerleden het standpunt van de Nationaal Rapporteur gaan gebruiken als rechtvaardiging voor stemmen tegen de Wrp. Dit hele politieke proces is echt genant en vernederend. Ik kan er met mijn hoofd niet bij dat het in 2016 nog steeds niet wordt geaccepteerd dat mensen – vnl. vrouwen oh noes – ervoor kiezen om seks te hebben voor hun werk. Het is maar seks. Het is maar een baan. Komaan, mensen.

(Pijnlijk vond ik trouwens de aanbeveling om onderzoeksmethodes naar sekswerkers in te zetten die ook worden gebruikt voor andere ‘hidden populations’ zoals gecriminaliseerde lgbt mensen en ontworpen is om vee mee te tellen. Je moet immers je sekswerkers kunnen tellen, liefst met unique identifier codes en hun paspoortgegevens, right? Ook tegen hun zin. Voor hun eigen bestwil. Privacyjuristen die vrijwilligerswerk willen doen met sekswerkers kunnen aankloppen bij PROUD)

On how to be an ally to sex workers

More and more people ask me what action they can take to show solidarity with sex workers and support our quest for basic human rights. These are some practical tips on how to be an awesome ally.

In your personal/private life

  • Treat sex workers the same as you treat other people.
  • Pay for your porn, at least occasionally. Seriously, people.
  • Don’t slutshame, in any way or form. Reject slutshaming by others.
  • Don’t make dead/raped hookerjokes, the kind you wouldn’t make if you knew a sex worker was present.
  • Question your assumptions about sex workers. Stop assuming stereotypes are based on truths.
  • When reading a news article, distinguish between facts and interpretations/opinions. Be critical of bold claims and statistics without resource references – demand evidence!

In your professional life

  • Consider your prejudices: are you, as a professional working person, able to treat sex workers like you treat other people? For some people, the answer might be no. If you’re a doctor or a therapist with a strong negative response to sluttyness, you might not be the best person to have sex worker clients. That’s okay too, just own up to it.
  • Contribute as a Professional Authority Person: consider how you can use your expertise and position of power to amplify the voices of sex workers, or assist sex workers. (Examples I’ve seen: lawyers starting a free legal advice center for sex workers, journalists writing about sex worker rights, academics educating policy makers, policy makers creating policy proposals in cooperation with sex workers, business guys in ethical committees addressing discrimination, teachers debunking myths around sex work to their students, human trafficking experts trying to educate cops on the difference between sex work and trafficking, tv writers and presenters choosing not to slutshame and make dead hookerjokes, etc.)
  • Educate yourself: when you interact with sex workers as a professional and you’re not sure what to do, educate yourself. Search for sensitivy/expert trainings or contact a sex worker-led organisation for advice on best practices for your specific profession.
  • Educate others: call out harmful practices by your colleagues and promote proper education in your work environment when needed. (Examples: cops calling out a partner who claims ‘hookers can’t be raped’, therapists inviting sex workers for a workshop for their colleagues, housing corporations implementing a no-discrimination policy)
  • Advertise as sex workerfriendly (when you actually are): people avoid situations when they expect to experience stigma and discrimination. If you’re very sure you’re not a jerk to sex workers, let people know. Get your name on lists of sex worker-friendly professionals, state it on your website.

In your political life

  • Educate yourself on sex worker rights. Read reports, blogs, statements by sex worker-led organisations. Follow sex worker right activists on social media. Check out Amnesty’s research, or the summaries. The internet is your friend.
  • Donate to people/organisations that do good work.
  • Write letters to your political representatives. Be part of democracy, and all that.
  • Sign meaningful petitions. Petitions can be very useful.
  • Actively involve sex workers in your own communities and movements.

The debate on sex work policy: a quick 101

Hi! Do you know nothing about the international debate on sex work policy? Or do you, but are you still unsure why sex workers ask for decriminalisation? Or what that even means? Or do you have ‘lots and lots’ of sources on prostitution already but you’ve just never heard of the term sex worker rights (I see you, ms journalist)?

I’d recommend the following sources to get up to date asap.

TEDx ‘What do sex workers want’
An overview of popular arguments in the debate and the different types of policy, by a wonderful sex worker.

Amnesty International Q&A: policy to protect the human rights of sex workers
This introduction tackles common questions and misconceptions about decriminalisation and the human rights of sex workers.

New Statesman: The difference between decriminalisation and legalisation of sex work
Must read, especially if you are Dutch! Sex work isn’t ‘gewoon legaal’ in the Netherlands.

TAMPEP on the situation of national and migrant sex workers in Europe
Researchers analyse trends in European sex work policy, where they come from and how they impact the lives of sex workers.

Inspired by the awesome @girlonthenet.

Hoe kan je Marijn Heemskerk ons prostitutiebeleid uitleggen?

De Correspondent heeft een stuk over Nederlands sekswerkbeleid geplaatst. Het is niet zo goed, zeker als je bedenkt dat de schrijver een jurist zou moeten zijn. Er zitten nogal wat feitelijke foutjes in, ze lijkt veel niet te snappen of weten en de definitie van normaal blijft erg vaag.

Gelukkig zijn hoeren keibehulpzaam. Hier, speciaal voor Marijn Heemskerk, een sekswerkbeleid 101. Opdat haar volgende stukken beter moge worden.

Is prostitutie een normaal beroep in Nederland?

Sekswerk wordt volgens de Nederlandse wet niet behandeld zoals ander werk.

(Als sekswerk gewoon onder arbeidsregelgeving valt, noemen we dat decriminalisatie. Dat vind je bijvoorbeeld in Nieuw Zeeland en in New South Wales, een provincie in Australië.)

Maar waarom staan hier dan overal vrouwen achter het raam?

In Nederland is sekswerk niet gedecriminaliseerd, maar gelegaliseerd. Dat houdt in dat een overheid zeer specifieke wetten maakt die sekswerk reguleren. Raambedrijven zijn onderdeel van dit legale framework.

Sinds 2000 mag je alleen legaal werken met een vergunning, of bij een bedrijf met een vergunning. Maar sinds de invoering van dat systeem zijn er erg veel bedrijven verdwenen en komen er amper nieuwe bedrijven bij. Gemeentes maken het vaak erg moeilijk om een vergunning te krijgen, meer dan een kwart weigert sowieso.

Dat betekent dat er geen vrije markt is in de seksbranche, wat niet gunstig is voor de arbeidsomstandigheden in legaal sekswerk. Daarom kiezen steeds meer sekswerkers ervoor om zonder vergunning te werken (ongeveer een derde, volgens Justitie). De Wet Regulering Prostitutie, die waarschijnlijk binnenkort wordt aangenomen, gaat deze onvergunde prostituees voor het eerst in de geschiedenis van Nederland strafbaar stellen.

Maar hoe zat het dan voor 2000?

Zelf prostituee zijn is nog nooit illegaal geweest in Nederland. Dus prostituees konden doen wat ze wilden. Behalve dan dat hun business partners/locatieverhuurders/werknemers wel illegaal bezig waren. Veel bordelen, raambedrijven en escortbureaus werden echter gedoogd.

Maar komt prostitutie dan niet terecht in een heel schimmig gebied tussen criminaliteit en legaliteit?

De legale situatie was vrij helder, maar het zorgt er wel voor dat iedereen die met sekswerkers samenwerkt ineens een crimineel is. Dat zorgt ervoor dat brave burgers niet met sekswerkers willen samenwerken en dat maakt sekswerkers kwetsbaar.

Je ziet dat nu ook met migranten die sekswerk willen doen. Omdat het illegaal is om migranten te helpen met sekswerk (dat is altijd mensenhandel voor de wet), zijn er maar weinig mensen die dat risico willen nemen. Dat betekent in de praktijk dat als je migrant bent en nog niemand kent in Nederland, je afhankelijk bent van business partners die belachelijk veel geld kunnen vragen. (En als je aangifte doet van financiele uitbuiting, gaat het OM achter ze aan voor mensenhandel. Da’s nogal heftig. Oh, en vaak willen ze je pas helpen als je stopt met het werk dat je dus juist *wilde* doen, want anders kunnen ze niet aantonen dat je mensenhandelslachtoffer bent. Wat je dus eigenlijk niet bent. Maar dus wel voor de wet. Pff.)

Waarom een normaal beroep? Waarom niet verbieden?

Het blijft onduidelijk wat je bedoelt met normaal. Je bent een jurist, dus ik blijf ervan uitgaan dat we het hebben over de wet.

Sekswerk wordt dus niet behandeld als ander werk door onze overheid. Maar waarom zou je het willen verbieden? Als twee volwassen instemmen met het hebben van seks, dan is het legaal. Mensen betalen voor diensten is legaal. Waarom doen we dan moeilijk over de combi?

Overigens is het verbieden van sekswerk een mensenrechtenschending. We hebben namelijk het recht om zelf ons werk te kiezen. Dit is een van de redenen waarom de Verenigde Naties, de Human Rights Watch en Amnesty International voorstander zijn van volledige decriminalisatie van sekswerk.

De VN, de HRW, Amnesty, maar ook de World Health Organisation en de Global Alliance Against Trafficking in Women zijn trouwens allemaal tegen een verbod op prostitutie. Niet alleen vanwege die nifty mensenrechten, maar ook omdat uit uitgebreid onderzoekt blijkt dat een verbod op prostitutie er niet voor zorgt dat er minder prostitutie is. In landen waar sekswerk is verboden, zijn er nog steeds sekswerkers. Ze ervaren alleen veel meer geweld, zijn veel ongezonder en vaker slachtoffer van uitbuiting.

Het criminaliseren van prostitutie wordt eigenlijk vooral aangemoedigd door mensen die prostitutie immoreel vinden, zoals conservatieve christenen en sommige feministen.

En hoe dacht die wetgever er dan een normaal beroep van te maken?

Marijn, op deze vraag antwoordde je zelf “Het systeem werd: alles om vrijwillige en meerderjarige prostitutie heen mag.” Dat klopt dus niet. Echt heel erg niet.

Als we sekswerk willen behandelen als ander werk, moeten we misschien beginnen met het juridisch te gaan behandelen als ander werk.

Dat lost het probleem van stigma niet op – je ziet nu dus bijvoorbeeld dat gemeentes prostituees weigeren, dat politie prostituees lastigvalt, dat mensen sociaal worden uitgesloten, geen huis, bank en verzekering kunnen vinden, etc. Gelukkig beginnen sekswerkers steeds meer op te komen voor hun burgerrechten. Een van de uitdagingen ligt in beeldvorming door media. Ongeinformeerde en naieve journalisten richten veel schade aan. Be better than them, Marijn.

(Usual blog disclaimer: dit is een eerste versie, in een keer opgeschreven en gepubliceerd. Vergeef me de spelfouten en vul vooral aan in de comments als ik iets ben vergeten.)

Edit: iemand wees me op een belangrijke fout. Prostitutie is nooit eerder op landelijk niveau strafbaar gesteld, wel vanuit lokale authoriteiten. Jullie wijzen me ook op spelfouten, maar die blijven dus lekker staan. Cuz it my blog and I’ll slack if I want to.